Mania – czy nadmierna radość może niepokoić?

Chciałabym przybliżyć wam zaburzenia nastroju w postaci manii. Nie będę odnosić się tu bezpośrednio do kobiet w ciąży. Myślę, że przebieg choroby może być podobny niezależnie od tego czy kobieta spodziewa się dziecka czy też nie.

Mania objawy:

– postawa euforyczna bądź gniewna– nastrój wesołkowaty bądź drażliwy. Zachowanie nieadekwatne do sytuacji jak i nie charakterystyczne dla ogólnego sposobu bycia tej osoby.

– postawa wielkościowa- poczucie niezwykłych możliwości, przekonanie, że wszystko potrafi, ma lepszą sytuacje społeczną oraz jest nieomylna. Przybiera formę od delikatnej aż po uronienia wielkościowe. Jeżeli chodzi o brak zaufania i wzmożoną podejrzliwość może prowadzić to do urojeń prześladowczych.

–sałatka słowna – osoba bardzo dużo mówi i nie potrafi się zatrzymać. W dużym nasileniu prowadzi to do utraty logiki i sensu wypowiadanych zdań.

– gonitwa myśli– najpierw jest świadoma tego, że nie da rady podążać za swoimi myślami i może się na to skarżyć- później już też tego nie kontroluje.

– zwiększona aktywność–  wiele czynności wykonywanych jednocześnie, nie potrafi się zatrzymać.

– zmniejszona potrzeba snu– śpi po 3-4 godziny na dobę i czuje się wyspana

– zmienność– stałe zmiany planów bądź aktywności.

– brak realnej oceny szkodliwości i ryzyka w związku z podejmowanymi działaniami.

– zaburzenia percepcji: barwy wydają się być bardziej intensywne, detale bardziej rzucające się w oczy, dźwięki o większym natężeniu.

– wzrost libido który może prowadzić do nawiązywania niebezpiecznych kontaktów seksualnych.

– niedbałość o jakość i ilość spożywanych posiłków bądź higienę osobistą.

Aby mówić o epizodzie manii objawy muszą trwać minimum 7 dni.

Hipomania

Objawy są podobne do wymienionych powyżej jednak występują w mniejszym nasileniu nie zaburzając całkowicie funkcjonowania osoby. Brak urojeń i omamów. Często jest ona początkiem manii albo świadczy o jej ustępowaniu.

 Aby móc zdiagnozować to zaburzenie objawy muszą trwać minimum 4 dni.

Co może powodować zachorowanie:

– zaburzenia pracy neuroprzekaźników

– nieprawidłowe funkcjonowanie układu limbicznego (odpowiedzialnego za emocje)

– nadczynność tarczycy

– mocznica

– zaburzona czynność nadnerczy

– stres

 Co nie pomaga:

– ocenianie

– krytyka

– nakazy

– mówienie, że to co robi pozbawione jest sensu/ irracjonalne/ nieodpowiedzialne itp.

– zakazy- jeżeli będziemy jej czegoś zabraniać to najpewniej przyniesie to odwrotny skutek

– przekonywanie do leczenia

Tego typu komunikaty mogą doprowadzić do tego, że osoba w manii:

 – uzna Was za wroga

– zareaguje agresywnie

– zerwie kontakt

– stracicie możliwość jakiejkolwiek komunikacji co może doprowadzić do uwikłania się przez nią w jeszcze większe kłopoty

Co może pomóc:

a) zadawanie pytań aby ją lepiej zrozumieć

– dlaczego uważasz, że ten pomysł jest fajny?

– co mogę zrobić, żeby naprawić to co się stało między nami?

– czy bierzesz pod uwagę inne rozwiązanie?

– dlaczego uważasz, że to jest dobry moment aby go zrealizować?

– może porozmawiajmy, co o tym myślisz?

– jak można było by to zrobić? Masz jakiś konkrety plan?

– fajnie, może pogadamy/ pomyślimy razem jakby to miało wyglądać?

Pytania mają pomóc nam jak najlepiej poznać sytuacje w jakiej jest osoba. Jeżeli będziemy znali więcej szczegółów tym łatwiej będzie nam w pewnym sensie móc kontrolować sytuacje. Sama rozmowa na ten temat i dopytywanie o konkrety albo prośba o wspólne przeanalizowanie zamiaru może spowodować, że zyskamy na czasie. A czas tu będzie działał na korzyść, bo im dłużej zostanie odwlekana realizacja tym większe prawdopodobieństwo, że nie dojdzie ona do skutku.  

b) zapewnienia o miłości

c) okazanie wsparcia

d) dbanie o poczucie bezpieczeństwa

e) próby mediacji

 Jeżeli osoba przy nas będzie czuła się bezpieczna i akceptowana to nie ucieknie. Będąc z nią w dobry kontakcie mamy więcej możliwości aniżeli jeśli dopuścimy do powstania konfliktu.

Warto zdać sobie sprawę z tego, że podczas epizodu maniakalnego osoba czuję się świetnie i nie chcę zacząć się leczyć. Ma doskonały nastrój i nie uważa, że branie leków aby go obniżyć jest dla niej odpowiednie.

Profilaktyka:

– odpowiednia dieta bogata w witaminy

– aktywność fizyczna

– higiena snu i wypoczynek

– oddychanie- skupienie uwagi na oddechu, na tym wszystkim co podczas wdechu i wydechu dzieje się w naszym organizmie

– wizualizacja- wyobrażanie sobie miejsca w którym czujemy się dobrze i bezpiecznie, staramy się aby ten widok był jak najbardziej realistyczny i skupiamy uwagę na szczegółach

– dbanie o poczucie równowagi w życiu osobistym

– utrzymywanie satysfakcjonujących relacji międzyludzkich

Leczenie

Najlepiej jest udać się do lekarza psychiatry w celu diagnozy i wdrożenia leczenia. Warte będzie również wsparcie psychologa, praca z terapeutą bądź psychoterapeutą.

Ważna jest także psychoedukacja, która tłumaczy mechanizm choroby. Osoba uczy się rozpoznawać objawy i różnicować je z „normalnym” funkcjonowaniem.

Należy mieć na uwadze, że osoba na tzw. „górce” nie będzie odczuwała potrzeby leczenia, ponieważ nie będzie czuła się chora. Warto jest przeczekać ten czas i skorzystać np. z wyżej poleconych przeze mnie sposobów.

Jeżeli osoba będzie zagrażać życiu bądź zdrowiu swojemu czy bliskich to należy zadzwonić po pogotowie bądź policje.

W okresie ciąży wdrożenie leczenia farmakologicznego jest tak samo jak w przypadku zaburzeń lękowych czy epizodu depresyjnego trudną decyzją.

Czy znasz osobę, która miała epizod maniakalny?

Co było wtedy pomocne?